Neden önce plan yapmalısınız?
Planlamadan kurulan siteler genellikle aynı kaderi yaşar: birkaç yazı yayınlanır, konu değiştirilir, tema değiştirilir, sonra her şey silinip baştan başlanır. Bunun nedeni yetersizlik değil, yön eksikliğidir. Yarım saatlik bir planlama, size aylarca rehberlik edecek bir pusula verir. Bu planın uzun bir belge olması gerekmez; bir sayfalık not bile yeterlidir.
Bu rehberdeki adımları sırayla takip ederseniz sonunda elinizde sitenizin konusunu, okuyucusunu, sayfalarını ve kurulum yöntemini anlatan kısa bir plan olacak. Henüz domain, hosting veya CMS gibi kavramlara aşina değilseniz önce domain, hosting ve CMS farkı rehberine göz atmanız işinizi kolaylaştırır.
Adım 1: Sitenizin amacını belirleyin
Her sitenin bir amacı vardır ve bu amaç, sonraki bütün kararlarınızı etkiler. Yeni başlayanların kurduğu siteler genellikle şu gruplardan birine girer:
- Kişisel blog: Bir ilgi alanınızı, deneyimlerinizi veya öğrendiklerinizi paylaştığınız site.
- Portfolyo: Yaptığınız işleri (çizimler, fotoğraflar, kod projeleri, yazılar) sergilediğiniz vitrin.
- Bilgi sitesi: Belirli bir konuda düzenli rehberler ve açıklamalar sunan site.
- Topluluk veya kulüp sitesi: Bir okul kulübü, oyun grubu veya gönüllü ekip için duyuru ve tanıtım sayfası.
- Küçük işletme veya hizmet sitesi: Bir ürün veya hizmeti tanıtan, iletişim bilgisi veren site.
Amacınızı tek cümleyle yazmayı deneyin. Örneğin: "Bu site, lise öğrencilerine bütçe dostu bilgisayar toplama önerileri sunar." Bu cümleyi yazabiliyorsanız planın en zor kısmını geride bıraktınız demektir.
Adım 2: Konu seçerken kendinize sorun
Konu seçimi, ilk sitenin uzun ömürlü olup olmayacağını belirleyen en önemli karardır. Aşağıdaki sorular size yardımcı olabilir:
- Bu konuyu seviyor muyum? Aylarca yazmaya devam edebilmeniz için konuya gerçekten ilgi duymanız gerekir.
- Bu konuda bir şey biliyor veya öğreniyor muyum? Uzman olmanız şart değil. Öğrenme sürecinizi paylaşmak da değerlidir, yeter ki dürüst olun.
- İnsanlar bu konuda soru soruyor mu? Arama motoruna konunuzla ilgili kelimeler yazın ve otomatik tamamlama önerilerine bakın. Forumlarda ve soru-cevap sitelerinde benzer soruları arayın.
- En az on yazı fikri çıkarabiliyor muyum? Çıkaramıyorsanız konu çok dar olabilir; kırkı aşıyorsa belki çok geniştir ve biraz daraltmak iyi olur.
Çok geniş bir konu ("teknoloji") yerine biraz daraltılmış bir konu ("öğrenciler için ücretsiz teknoloji araçları") seçmek, ilk sitede genellikle daha iyi sonuç verir. Hem ne yazacağınız netleşir hem de belirli bir okuyucu grubuna seslenirsiniz. Fikir bulmakta zorlanıyorsanız Webmaster Forum'daki Beyin Fırtınası bölümünde fikrinizi paylaşıp başkalarının görüşünü alabilirsiniz.
Adım 3: Okuyucunuzu tanıyın
"Herkes için" yazılan bir site aslında kimseye seslenmez. Okuyucunuzu hayal edin ve ona bir isim bile verin. Örneğin "Mert, 16 yaşında, ilk bilgisayarını toplamak istiyor ama bütçesi kısıtlı." Mert ne bilmek ister? Hangi kelimeleri kullanır? Teknik terimleri bilir mi? Bu soruların cevapları, yazılarınızın dilini ve derinliğini belirler.
Okuyucunuzu tanımak, ileride ziyaretçi çekerken de işe yarar. Mert'in nerede vakit geçirdiğini, hangi sosyal ağları kullandığını ve hangi forumlarda soru sorduğunu bilirseniz, sitenizi tanıtacağınız yerleri de bilirsiniz. Bu konuyu ilk ziyaretçileri almak rehberinde ayrıntılı ele aldık.
Adım 4: Temel sayfaları belirleyin
Her sitenin en baştan sahip olması gereken birkaç temel sayfa vardır. Bunlar okuyucuya güven verir ve sitenin iskeletini oluşturur:
| Sayfa | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Ana sayfa | Sitenin ne hakkında olduğunu ve nereden başlanacağını gösterir. |
| Hakkında | Sitenin arkasında kimin olduğunu ve neden var olduğunu anlatır. |
| İletişim | Okuyucunun size ulaşabileceği bir yol sunar (e-posta veya form). |
| Kategori veya konu sayfaları | Yazıları gruplayarak okuyucunun aradığını bulmasını kolaylaştırır. |
| Gizlilik bilgilendirmesi | Ziyaretçi verisi topluyorsanız bu verinin nasıl kullanıldığını açıklar. |
Kategori sayısını başta az tutun; üç ila beş kategori çoğu ilk site için yeterlidir. Her kategoride birkaç yazı biriktikçe yapıyı genişletebilirsiniz. Sayfaları kağıt üzerinde bir ağaç gibi çizmek, yani ana sayfadan dallanan kategorileri ve altlarındaki yazı fikirlerini görselleştirmek, yapıyı anlamanın kolay bir yoludur.
Adım 5: Kurulum yöntemini seçin
Planınız hazır olduğunda artık nasıl kuracağınıza karar verebilirsiniz. Seçimi kolaylaştırmak için şu basit kuralı kullanabilirsiniz:
- Önce yazmaya alışmak ve hiç para harcamamak istiyorsanız ücretsiz blog platformu.
- Görsel bir portfolyo veya tanıtım sayfası istiyorsanız site oluşturucu.
- Düzenli yazı yayınlayacak, ileride büyütmeyi düşünüyorsanız kendi hostinginizde bir CMS.
- İşin mantığını öğrenmek ve az sayfalı basit bir site yapmak istiyorsanız elle HTML ve CSS.
Hangi yöntemi seçerseniz seçin, ileride taşımayı düşünüyorsanız baştan kendi alan adınızı kullanmak işinizi kolaylaştırır. Elle kodlamayı seçtiyseniz HTML ve CSS'e başlangıç rehberi ilk sayfanızı yazmanıza yardım eder.
Örnek bir ilk site planı
Bütün adımları bir araya getirince plan şöyle görünebilir:
- Amaç: Lise öğrencilerine bütçe dostu bilgisayar toplama önerileri sunmak.
- Okuyucu: Teknik bilgisi az, bütçesi sınırlı, ilk bilgisayarını toplayacak gençler.
- Kategoriler: Parça rehberleri, toplama adımları, sorun çözme.
- İlk beş yazı: Bilgisayar parçaları ne işe yarar, işlemci nasıl seçilir, ekran kartı gerekli mi, ilk açılışta yapılacaklar, sık yapılan toplama hataları.
- Yöntem: Kendi alan adı ve hostingde CMS.
Böyle bir plan, ilk haftada neyi yazacağınızı da gösterir. Yazmaya geçtiğinizde ilk içeriği yazmak rehberini kullanabilirsiniz. Planlamada sık yapılan yanlışları merak ediyorsanız acemi webmaster hataları rehberine de göz atın.
Site adını seçerken
Plan netleştiğinde sıra sitenize bir isim vermeye gelir. İsim, konuyu çağrıştırmalı ama sizi tek bir dar başlığa hapsetmemeli. Örneğin "ucuzislemcisecimi" gibi bir isim, ileride ekran kartı veya monitör hakkında yazmak istediğinizde dar kalır; "ilkbilgisayarim" gibi bir isim ise hem konuyu anlatır hem de büyümeye alan bırakır. İsmi yüksek sesle söyleyin, bir arkadaşınıza yazdırın ve yanlış anlaşılıp anlaşılmadığına bakın. Kısa, telaffuzu kolay ve başka bir markayla karışmayan bir isim her zaman iyi bir tercihtir.
İsmi seçtikten sonra alan adı olarak boşta olup olmadığını kontrol edin ve aynı ismin sosyal medyada kullanılıp kullanılmadığına bakın. Hepsinin tutarlı olması, okuyucuların sizi farklı platformlarda kolayca tanımasını sağlar. İsim konusunda kararsız kalırsanız iki üç seçeneği birkaç kişiye sorup en kolay hatırlananı seçmek pratik bir yöntemdir.
Zamanınızı da planlayın
Planın çoğu zaman unutulan parçası, siteye ne kadar zaman ayırabileceğinizdir. Okul, iş veya sınav dönemi gibi yoğunlukları hesaba katmadan yapılan planlar kısa sürede bozulur. Haftada kaç saat ayırabileceğinizi dürüstçe yazın ve hedeflerinizi buna göre belirleyin. Haftada iki saati olan biri için ayda iki yazı çok makul bir hedeftir. Küçük ama sürekli ilerleme, bir hafta yoğun çalışıp sonra aylarca bırakmaktan her zaman daha iyi sonuç verir. Hedeflerinizi takviminize yazmak, siteye ayırdığınız zamanı diğer işlerle eşit öneme taşır.
Planınızı esnek tutun
Plan bir başlangıç noktasıdır, kurallar kitabı değil. Yazmaya başladıktan sonra okuyucularınızın en çok hangi konulara ilgi gösterdiğini görecek, bazı kategorileri birleştirecek veya yenilerini ekleyeceksiniz. Bu çok doğal. Önemli olan, her değişikliği "sitemin amacına uyuyor mu?" sorusuyla değerlendirmek. Böylece site büyürken dağılmaz. İlk sitenizin bütün aşamalarına ilk web sitesi sayfasından ulaşabilirsiniz; planınızı paylaşıp görüş almak isterseniz Yeni Başlayanlar bölümü sizi bekliyor.
Forumdaki ilgili bölümler
- Beyin FırtınasıSite fikirlerinizi tartışın ve geliştirin.
- Yeni BaşlayanlarPlanlama sorularınız için ilk durak.
- Webmaster GenelSite yapısı ve genel webmaster konuları.
Sık sorulan sorular
İlk sitem için hangi konu daha iyi?
Hem ilgi duyduğunuz hem de hakkında en az on yazı fikri çıkarabildiğiniz bir konu en iyisidir. Çok geniş konular yerine biraz daraltılmış bir alan seçmek, ilk sitede yazmayı ve okuyucu bulmayı kolaylaştırır.
Uzman olmadığım bir konuda site açabilir miyim?
Evet. Öğrenme sürecinizi dürüstçe paylaşmak da değerli bir içeriktir. Yalnızca bilmediğiniz şeyleri biliyormuş gibi yazmamaya ve bilgileri güvenilir kaynaklardan kontrol etmeye özen gösterin.
Kaç kategori ile başlamalıyım?
Çoğu ilk site için üç ila beş kategori yeterlidir. Her kategoride birkaç yazı biriktikçe yeni kategoriler ekleyebilirsiniz; boş kategoriler okuyucuya iyi bir izlenim bırakmaz.
Planı yaptıktan sonra konuyu değiştirebilir miyim?
Elbette, ama sık sık değiştirmek ilerlemenizi yavaşlatır. Konuyu tamamen değiştirmek yerine önce okuyucularınızın ilgisine göre küçük ayarlamalar yapmayı deneyin.